Prowadzenie biznesu w połowie 2026 roku wymaga od przedsiębiorców błyskawicznej reakcji na zmieniające się otoczenie gospodarcze. Rosnące koszty pracy, wysokie opłaty eksploatacyjne oraz narastające zatory płatnicze sprawiają, że wiele sektorów walczy dziś o przetrwanie. Jeśli Twoja firma odczuwa pierwsze symptomy utraty płynności, profesjonalna restrukturyzacja dla firm pozwala na uzyskanie ochrony prawnej i wypracowanie układu z wierzycielami, zanim do gry wejdzie komornik.
Z tego artykułu dowiesz się:
Czym jest Wskaźnik Rynków Schodzących i które branże są najbardziej zagrożone w 2026 roku.
Dlaczego wnioski rolników o oddłużenie przez KOWR są masowo odrzucane.
Jak moratorium leśne i brak surowca zniszczyły rentowność sektora drzewnego.
Czego uczy nas głośny upadek ogólnokrajowej Hurtowni Gordon.
Jakie korzyści podatkowe (zwolnienie z PIT/CIT) daje dłużnikowi formalna restrukturyzacja.
Wskaźnik Rynków Schodzących jako radar kryzysu biznesowego
Wskaźnik Rynków Schodzących (WRS) to unikalne narzędzie analityczne oparte na pierwszej edycji badania i rankingu opracowanego przez Cognivate we współpracy z MGBI na podstawie oficjalnych sprawozdań finansowych z KRS.
Metodologia wskaźnika opiera się na analizie 71 wybranych branż polskiej gospodarki (po wyeliminowaniu podmiotów małych o kapitałach własnych poniżej 2 mln zł oraz branż zdominowanych przez spółki giełdowe). Suma punktów (w skali 0-15) przyznawana jest w pięciu kluczowych obszarach: niska rentowność kapitału własnego (ROE), spadek rentowności aktywów (ROA), nominalny spadek przychodów ze sprzedaży, odpływ kapitału własnego oraz redukcja sumy bilansowej.
Z punktu widzenia analizy ekonomicznej, branże o wskaźniku powyżej 5 punktów odpowiadają za 8,6% łącznych przychodów oraz 6,7% ogólnej liczby firm zarejestrowanych w KRS w ramach zbadanych sektorów. Poniższa tabela przedstawia zestawienie branż, które w połowie 2026 roku wymagają najszybszego wdrożenia działań ochronnych:
| Kod PKD oraz Segment Gospodarki | Wynik WRS (0-15) | Główne symptomy kryzysowe (Dane z KRS) |
|---|---|---|
| J.61.10 - Działalność w zakresie telekomunikacji przewodowej | 11 | Drastyczny odpływ kapitału własnego o 61% oraz nominalny spadek przychodów o 20,9%. |
| C.24 - Produkcja metali (Metalurgia) | 11 | Najwyższy spadek wskaźnika ROA (-11,2 pp.) oraz ujemna rentowność ROE (-2,6%). |
| C.16 - Produkcja wyrobów z drewna i korka (bez mebli) | 9 | Głęboki spadek ROA (-7,4 pp.) oraz redukcja kapitału własnego o 18%. |
| G.46.90 - Sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana | 9 | Nominalny spadek przychodów o 19,1% oraz redukcja sumy bilansowej o 33%. |
| J.60 - Nadawanie programów ogólnodostępnych i abonamentowych | 8 | Ujemne ROE (-6,6%) oraz spadek wskaźnika ROA o 7,3 pp. |
| J.58.1 - Wydawanie książek, periodyków i działalność wydawnicza | 8 | Odpływ kapitału własnego o 27% oraz spadek sumy bilansowej o 30%. |
| C.26 - Produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych | 7 | Gwałtowny odpływ kapitału (-57%) i spadek sumy bilansowej o 44%. |
| N.82 - Administracyjna obsługa biura i wsparcie biznesu | 6 | Spadek sumy bilansowej o 37% oraz redukcja przychodów o 16,4%. |
| J.59 - Filmy, nagrania wideo, programy TV i nagrania muzyczne | 6 | Spadek kapitału o 38% oraz sumy bilansowej o 35%. |
| C.18 - Poligrafia i reprodukcja nośników informacji | 6 | Redukcja kapitału o 22% oraz spadek sumy bilansowej o 30%. |
| A - Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo | 5 | Najniższy zwrot z inwestycji (ROE na poziomie -9,4%) oraz spadek wskaźnika ROA o 6,3 pp. |
| M.70.2 - Doradztwo związane z zarządzaniem | 5 | Redukcja kapitałów własnych o 39% oraz sumy bilansowej o 27%. |
Branże w najtrudniejszym położeniu: Kto traci płynność najszybciej
Analizując nominalne spadki przychodów, musimy pamiętać o inflacji skumulowanej z lat 2021-2024, która wyniosła aż 33%. Wszelkie nominalne spadki obrotów oznaczają w ujęciu realnym znacznie głębszy regres rynkowy.
Dla sektora sprzedaży hurtowej niewyspecjalizowanej realny regres rynkowy wynosi aż -39,17%. Z kolei branże wykazujące symboliczne wzrosty nominalne, takie jak wydawnictwa (+2,7%) czy produkcja komputerów (+3,9%), w ujęciu realnym odnotowały drastyczny spadek wolumenu sprzedaży (odpowiednio o -22,78% oraz -21,88%). Przed podjęciem gwałtownych kroków warto wykonać rzetelną analizę, jaką jest analiza przedrestrukturyzacyjna, aby ocenić realne szanse firmy na powrót do zyskowności.
Masz problem z płynnością?
Skontaktuj się z PF Restrukturyzacje - pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy bezpieczną ścieżkę działania.
Szybka analiza sytuacji i możliwe rozwiązania.
Kryzys w rolnictwie: Dlaczego wnioski o oddłużenie do KOWR lądują w koszu
Sektor rolny zmaga się z najniższą rentownością kapitału własnego (ROE na poziomie -9,4%). Państwowym instrumentem ratunkowym miało być przejmowanie długu przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) w zamian za przeniesienie własności ziemi na rzecz Skarbu Państwa. Mimo że od sierpnia 2025 roku obowiązuje nowelizacja automatycznie zawieszająca egzekucję komorniczą z chwilą złożenia wniosku do KOWR, statystyki wskazują na rygorystyczne bariery formalne. Na 60 wniosków złożonych od sierpnia 2025 do końca marca 2026 roku, aż 39 zostało pozostawionych bez rozpatrzenia.
Najczęstsze błędy formalne rolników we wnioskach do KOWR
Niedopełnienie poniższych wymogów formalnych skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia i utratą ochrony przed egzekucją.
PRZEDAWNIONA WYCENA
Wycena sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego jest starsza niż 3 miesiące w momencie składania dokumentów.
BRAK PROMESY WIERZYCIELI
Brak pisemnej zgody banków lub wierzycieli hipotecznych na wykreślenie hipotek z księgi wieczystej gruntu.
ZWIĄZEK Z PRODUKCJĄ
Brak jasnego wykazania, że zaciągnięty dług ma bezpośredni związek z prowadzeniem działalności rolniczej, a nie prywatnej.
BIERNOŚĆ WOBEC WEZWAŃ
Ignorowanie oficjalnych wezwań KOWR do uzupełnienia braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie.
Jeśli procedury KOWR okazują się zbyt skomplikowane, alternatywą pozwalającą ocalić gospodarstwo przed licytacją jest postępowanie o zatwierdzenie układu, które gwarantuje stabilną ochronę przeciwegzekucyjną.
Sektor drzewny pod presją moratorium: Brak surowca niszczy rentowność
Branża obróbki drewna (PKD C.16) cierpi z powodu administracyjnego ograniczenia podaży surowca. Wprowadzone w 2024 roku moratorium Ministerstwa Klimatu i Środowiska na pozyskiwanie drewna w rejonach Podlasia i Podkarpacia (96 tys. hektarów) doprowadziło do trwałego deficytu. Oferta Lasów Państwowych w procedurach sprzedaży spadła o 17,3% w ciągu zaledwie jednego roku (I półrocze 2026 vs I półrocze 2025).
Deficyt podaży wygenerował gwałtowny wzrost cen drewna liściastego (w niektórych nadleśnictwach ceny dębu wzrosły nawet o 96%), co w połączeniu z kryzysem w budownictwie mieszkaniowym doprowadziło do zamknięcia już 22% firm drzewnych w rejonie Krosna i Białegostoku. Kryzys dotyka także gigantów rynkowych, czego symbolem są programy restrukturyzacji zatrudnienia i zamykania linii produkcyjnych w koncernach takich jak Stora Enso (redukcja 1150 etatów w dziale Packaging Materials, m.in. w zakładzie w Ostrołęce).
Zatory płatnicze w handlu hurtowym: Lekcja z upadłości hurtowni Gordon
Sprzedaż hurtowa (PKD G.46.90) zmaga się z nawracającymi zatorami płatniczymi. Zadłużenie branży handlowej przekroczyło poziom 2,6 mld zł, z czego aż 1,6 mld zł przypada na handel hurtowy. Większe podmioty nagminnie narzucają mniejszym dostawcom 120-dniowe terminy płatności.
Sztandarowym przykładem takiego załamania jest upadłość ogólnokrajowej Hurtowni Motoryzacyjnej Gordon. Spółka o ponad 30-letniej historii, dysponująca 150 placówkami w kraju i generująca przychody na poziomie 827,2 mln zł, złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Mimo stabilnego popytu na części, dynamiczny wzrost kosztów operacyjnych (wynagrodzenia wzrosły o 40,05%, a ZUS o 42,52%) przy jednoczesnym zamrożeniu kapitału w zatorach płatniczych doprowadził do spadku rentowności operacyjnej o 52,93% i ostatecznej utraty wypłacalności. Każdy członek zarządu musi kontrolować wskaźniki i precyzyjnie wiedzieć, kiedy przypada niewypłacalność firmy i termin na złożenie wniosku, aby w odpowiednim czasie uchronić się przed odpowiedzialnością osobistą za zobowiązania spółki.
Jak skutecznie uchronić przedsiębiorstwo przed upadłością likwidacyjną
Obecnie ponad 90% restrukturyzowanych podmiotów w Polsce decyduje się na wybór postępowania o zatwierdzenie układu. Łączy ono szybkość postępowania pozasądowego z pełną ochroną prawną :
Ochrona przeciwegzekucyjna: z dniem dokonania obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ), wszelkie egzekucje komornicze ulegają zawieszeniu z mocy prawa.
Blokada wypowiedzenia umów: kontrahenci tracą prawo do jednostronnego rozwiązania kluczowych umów najmu, dzierżawy czy leasingu, co pozwala na zachowanie infrastruktury operacyjnej przedsiębiorstwa.
Redukcja długu: dłużnik może zaoferować spłatę kapitału w ratach, umorzenie odsetek, a w przypadku rolników – rozłożenie długu nawet do 15 lat.
Przed podjęciem decyzji warto rzetelnie przeanalizować ile kosztuje restrukturyzacja firmy, aby dobrać tryb dopasowany do możliwości budżetowych firmy.
Sygnały kryzysu operacyjnego w dobie rynków schodzących
Zgodnie z metodologią badania wskaźnika WRS, ubytek rentowności i kapitałów rzadko następuje nagle. Oto 4 fazy degradacji płynności przedsiębiorstwa:
FAZA I: REPRESJA MARŻY
Przychody nominalnie rosną lub utrzymują się, lecz drastycznie rosnące koszty stałe (płaca minimalna, energia) obniżają ROA i ROE.
FAZA II: ZATORY PŁATNICZE
Finansowanie bieżącej działalności z kredytów kupieckich i opóźnianie płatności dla dostawców; wydłużanie terminów spłat do 120 dni. [2, 1]
FAZA III: EROZJA KAPITAŁÓW
Przeznaczanie kapitału własnego i rezerw finansowych na pokrycie bieżących zobowiązań podatkowych oraz pracowniczych.
FAZA IV: PARALIŻ OPERACYJNY
Zajęcia kont przez ZUS lub US, pierwsze wezwania przedsądowe, windykacja i bezpośrednie ryzyko egzekucji komorniczej. [2, 1]
Korzyści podatkowe restrukturyzacji: Zwolnienie z podatku PIT i CIT przy redukcji długu
Niezwykle silnym argumentem na rzecz formalnego porozumienia są korzyści podatkowe. Standardowo umorzenie zobowiązań generuje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Jednak ustawodawca wyłączył te kwoty z przychodów, jeżeli umorzenie następuje w toku formalnego, zatwierdzonego przez sąd postępowania restrukturyzacyjnego.
Dzięki temu zaoszczędzone środki nie są uszczuplane przez fiskusa, co drastycznie podnosi realną wykonalność układu. Warunkiem koniecznym jest jednak profesjonalnie przygotowany plan restrukturyzacyjny i co powinien zawierać – to kluczowe zagadnienie, które weryfikują zarówno wierzyciele, jak i sędzia-komisarz.
Masz problem z płynnością?
Skontaktuj się z PF Restrukturyzacje - pomożemy ocenić sytuację i zaproponujemy bezpieczną ścieżkę działania.
Szybka analiza sytuacji i możliwe rozwiązania.
Profesjonalna restrukturyzacja w Gliwicach: Dlaczego warto wybrać sprawdzonych doradców
Kancelaria PF Restrukturyzacje Sp. z o.o. plasuje się w ścisłej czołówce najbardziej aktywnych doradców restrukturyzacyjnych w Polsce. Według oficjalnych danych statystycznych, w samym 2022 roku nasz zespół pod kierownictwem Jacka Pietrzeli (Prezesa Zarządu) oraz Łukasza Frączka (Wiceprezesa Zarządu) prowadził aż 202 otwarte postępowania restrukturyzacyjne, zdobywając pozycję niekwestionowanego lidera branży.
Nasza siedziba główna mieści się w Gliwicach przy ul. Ligockiej 15. Jest to kluczowa lokalizacja z punktu widzenia pozyskiwania i obsługi klientów z aglomeracji śląskiej, będącej sercem polskiego przemysłu ciężkiego, metalurgicznego oraz przetwórczego. W całym procesie rola doradcy restrukturyzacyjnego w postępowaniu polega na przejęciu formalnych kontaktów z wierzycielami, przygotowaniu testu zaspokojenia i uchronieniu majątku firmy przed bezpowrotną likwidacją.
Źródła:
Raport Cognivate: „Wskaźnik rynków schodzących” – https://www.mgbi.pl/raporty/tresc/postepowania-upadlosciowe-i-restrukturyzacyjne-w-handlu-raport-2026/
- Dziennik Gazeta Prawna: Ranking „schodzących branż”. 13 działów gospodarki w kłopotach – https://edgp.gazetaprawna.pl/gospodarka/biznes/artykuly/11247911%2Cranking-schodzacych-branz-13-dzialow-gospodarki-w-klopotach.html
